Gaur, urriak 24, Polioaren eta Polioaren osteko Sindromearen aurkako Borrokaren Munduko Eguna ospatzen dugu. Poliomielitisetik bizirik irten garenez, gure bizitzak markatu dituzten erronka fisiko eta emozionalei aurre egin behar izan diegu. Polioa desagerrarazteko bidean aurrera egin den arren, haren legatuak bere horretan dirau, eta gaixotasun horren ondorioak jasaten jarraitzen dugu.
Polioak, milaka haurri larriki eragin zien gaixotasunak, gaur egun ere ondorioak ditu; izan ere, gaixotasun hori pairatu genuenok gaur egun ondorio motorrak eta osasun-ondorioak ditugu, eta horiek larriagotu egin zaizkigu polioaren osteko sindromearen eraginez.
Biktima gisa aitortu gintuzten, Estatuko Memoria Demokratikoari buruzko urriaren 19ko 20/22 Legearen eta Euskal Autonomia Erkidegoko Memoria Historikoari buruzko irailaren 28ko 9/2023 Legearen bidez.
Duela gutxi, urriaren 1ean, Eusko Legebiltzarrak eztabaidatu eta onartu zuen frankismoaren biktima gisa aitortzea polioaren eta horren osteko sindromearen ondorioak dituzten pertsonak. EAJk, PSEk eta EH Bilduk egindako zuzenketaren eztabaida eta aldeko bozketa PPk ere babestu zuen Justizia Batzordean. Euskal Ganberan izandako eztabaida eta onarpen hori aurrerapen bat da polioa jasan genuen haurrentzat, aurrera egiten baitu gure errekonozimendu historikorako eta eskubideen erreparaziorako prozesuan; izan ere, abandonatuta egon ginen eta erakundeek ez zuten interesik izan gaian, eta horrek ondorioak izan zituen guretzat. Gure eskubideak urratuak izan ziren frankismoaren barruan.
Gure eskariak
- Arreta espezializatua: arreta klinikoko unitateak eskatzen ditugu, ospitaleetan eta espezialitate-zentroetan lehentasunezko arreta emateko bideak dituztenak, polioaren eta polioaren osteko sindromearen ondorioak tratatzeko.
- Ikerketa eta erregistroa: polioak bizi-kalitatean dituen ondorio berantiarren inplikazioak ikertzeko eta poliotik bizirik atera diren pertsonen erregistro nazional bat egiteko eskatzen dugu.
- Prestakuntza eta kontzientziazioa: polioari eta polio osteko sindromeari buruzko prestakuntza espezifikoa eskatzen dugu osasun-profesionalentzat, baita estigmak hausteko eta inklusioa sustatzeko kontzientziazio-kanpainak ere.
- Eskubideak eta prestazioak: polioak eta polioaren osteko sindromeak kaltetutako pertsonen eskubideak eta prestazioak bermatzea eskatzen dugu, desgaitasunen balorazioa egitea eta izapideak arintzea barne.
- Desagerraraztea eta babesa: mundu osoan polioa desagerrarazteko ahaleginak areagotzeko eta gaixotasun horren ondorioekin bizi direnei laguntzeko eskatzen dugu.
Espero dugu erakundeek dagokien erantzukizuna beren gain hartzea eta barkamen formal bat egitea, zehaztea bere garaian jardun ez izanak gure eskubideak urratu zituela, eta berandu baino lehen gure bizi-kalitatea hobetzen lagunduko duten osasun- eta gizarte-arloko neurri koordinatuak zehaztea.