Manifestua
Dibertsitate funtzionala duten pertsonen eskubideei buruzko agenda berritu baten alde.
2024ko ekainaren 6tik 9ra bitartean, Europako hamargarren hauteskundeak egingo dira EBko 27 estatu kideetan. 350 milioi pertsonak dugu Europako Parlamentu berri baten alde bozkatzeko eskubidea, eta horrek munduko ariketa demokratikorik handienetako bat bihurtzen du. Europar Batasunaren barruan, 110 milioi pertsonak dugu dibertsitate funtzionala. Hauteskundeak ere legegintzaldi berri baten hasiera dira, 2029ra arte iraungo duena. Une ezin hobea da aurrera begiratzeko eta asmo handiko agenda berri bat formulatzeko, Europa osoan dibertsitate funtzionala duten pertsonok gure eskubideak aldarrikatzeko.
Desgaitasuna duten Pertsonen Eskubideei buruzko Nazio Batuen Konbentzioa (CDPD) berrestean, Europar Batasunak eta estatu kide guztiek anbizio handiko agenda batekin konpromisoa hartu zuten, dibertsitate funtzionala duten pertsonen eskubide-berdintasuna bermatzeko. Hamarkada bat baino gehiago geroago, helburu horretarantz egindako aurrerapena mugatua izan da. Dibertsitate funtzionala duten pertsonak urrun gaude gure eskubideez berdintasunez gozatzetik.
Bizitza Independentearen Mugimenduko kideok ahaleginak areagotzeko eskatzen diogu Europar Batasunari, dibertsitate funtzionala duten pertsonen eskubide-berdintasuna lortzeko helburuarekin. Gure eskubideei buruzko agenda politiko berritua eta serioa eskatzen dugu, pertsonak berak eta gure ordezkaritza-erakundeak izango dituena. Aniztasun funtzionala duten pertsonen zapalkuntzari eta bazterketari amaiera emateko konpromisoa har dezatela eskatzen diegu Europako Parlamentuko egungo diputatuei eta diputatu berriei. Europako Parlamentu berriari eta bere kideei honako helburu hauek bete ditzaten eskatzen diegu:
- Bizitza independentea izateko eskubidea bermatzea bizimodu independenteari buruzko EBren zuzentarau bat onartuz. Zuzentarau horrek estatu kideei eskatuko die erakunde guztiak ixtea eta laguntza pertsonala, parekoen arteko laguntza, etxebizitza eta enplegua lortzeko laguntza, zerbitzu orokor irisgarriak eta beste zerbitzu batzuk ezartzea.
- Dibertsitate funtzionala duten pertsonen erabateko parte-hartzea bermatzea Europako hauteskundeetan erabateko parte-hartzea izango dutela bermatzea, Europako Parlamenturako diputatuak zuzeneko sufragio unibertsal bidez hautatzeari buruzko Kontseiluaren eta Europako Parlamentuaren erregelamendu bat onartuz. Erregulazio horrek berretsi egin behar du dibertsitate funtzionala duten pertsona guztiek hauteskundeetan parte-hartze aktiboa eta pasiboa izateko duten eskubidea.
- Tratu-berdintasuna bermatzea enpleguan eta babes sozialerako, hezkuntzarako, ondasun eta zerbitzuetarako eta etxebizitzarako sarbidean, enpleguan eta okupazioan tratu-berdintasunari buruzko 2000/78/EE Zuzentaraua berrikusiz eta pertsonen arteko tratu-berdintasunaren printzipioa aplikatzeari buruzko Kontseiluaren Zuzentaraua onartuz, haien erlijioa edo sinesmenak, desgaitasuna, adina edo sexu-orientazioa edozein direla ere.
- EBko funtsek bizitza independentea babestuko dutela bermatzea, ez bereizketa, eta Xedapen Komunei buruzko hurrengo Erregelamenduak eta Europako Plus Gizarte Funtsak (EGEF) eta Eskualde Garapeneko Europako Funtsak (EGEF) ezartzen dituzten Erregelamenduek erakundeetan inbertsioak egitea debekatzen dutela bermatzea.
- Dibertsitate funtzionala duten pertsonek zirkulazio-askatasun osoa izan dezaten bermatzea, dibertsitate funtzionalarekin lotutako laguntza mugaz haraindi eskuratzeari buruzko erregelamendu edo zuzentarau bat onartuz, hala nola laguntza pertsonala.
- Instituzioak estatu-laguntzen bidez finantzatzea debekatzea. Horren ordez, zerbitzu komunitarioak finantzatzea. Horretarako, de minimis laguntzei buruzko Batzordearen 1407/2013 eta 360/2012 Erregelamenduak eta Batzordearen 2011ko abenduaren 20ko Erabakia aldatzea.
- Bortxazko esterilizazioaren eta sexu-indarkeriaren aurkako lege-babesak indartzea, genero-indarkeria EBko delituen zerrendan gehitzeko ahaleginak babestuz. Emakumeen aurkako indarkeriari aurre egiteko zuzentaraua aldatzeko ahaleginak egiteko konpromisoa hartzea.
- Tutoretza- eta kokapen-aginduen mugaz gaindiko onarpena debekatzea, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren eskumenari, lege aplikagarriari, neurrien aitorpenari eta betearazpenari eta helduen babesarekin lotutako gaietan lankidetzari buruzko erregelamendu-proposamena erretiratuz, eta beste legegintza-proposamen bat proposatzea.
- Dibertsitate funtzionala duten pertsonek EBren politiken formulazioan duten parte-hartzea hobetzea, desgaitasunari/dibertsitate funtzionalari buruzko kontseilu bat sortuz, legeria eta politikak koproduzitzeaz arduratuko dena.
- Desgaitasunaren/dibertsitate funtzionalaren politika justizia- eta eskubide-arazo gisa ezartzea, eta Enplegu eta Gizarte Politikako Zuzendaritza Nagusiaren (DG EMPL) desgaitasun-zorroa Justizia eta Kontsumitzaileen Zuzendaritza Nagusiari (DG JUST) helaraztea.
- Dibertsitate funtzionala duten pertsonen eskubideen babesa bermatzea bidaiari gisa hegazkinez bidaiatzen dutenean, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 1170/2006 Erregelamendua sakon berrikusita.